Newyddion Diweddaraf Cyngor Sir Y Fflint
Cofio Glowyr Pwll Glo Bettisfield
Published: 27/07/2021
Mae'r nifer o fywydau a gollwyd ym Mhwll Glo Bettisfield bellach yn cael eu coff谩u gyda cherflun deial haul, a ddadorchuddiwyd ddydd Gwener, 23 Gorffennaf gan yr Arglwyddes Hanmer o Bettisfield (Whitchurch).听
Agorodd teulu Hanmer y Pwll Glo yng nghanol y 1800au, gan ddarparu gwaith i dair cenhedlaeth o lowyr. Yn 850 troedfedd, hwn oedd y dyfnaf o'r nifer o byllau yn y pentref ac roedd yn ymestyn ymhell o dan Aber Afon Dyfrdwy i gyfeiriad Neston. Roedd yn cael ei adnabod yn lleol fel 鈥榶 lladd-dy鈥� gan fod cymaint o ddamweiniau. Ar frig ei gynhyrchiad ym 1908, cyflogwyd 641 o ddynion yn y pwll glo.听
Gweledigaeth Cyfeillion Blaendraeth Bagillt oedd y Prosiect Coffa, grwp cymunedol lleol a sefydlwyd i ddatblygu a gwella treftadaeth naturiol a hanesyddol yr ardal. Roedd y Cyfeillion wedi comisiynu'r gof a'r artist lleol, Peter Carlyle i ddylunio a gwneud y Goelcerth Ddraig adnabyddus, a dewiswyd ef hefyd i ddylunio a gweithgynhyrchu'r cofeb y deial haul. Galluogodd grantiau gan Gyngor Cymuned Bagillt a Chymdeithas Adeiladu Skipton i鈥檙 prosiect gychwyn.
听
Dywedodd, Arweinydd Cyngor Sir y Fflint, y Cynghorydd Ian Roberts:
鈥淢ae Blaendraeth Bagillt bellach yn fan gwyrdd gwerthfawr i鈥檙 gymuned leol ei fwynhau, ac yn fudd i iechyd a lles pobl. Mae'r gofeb yn cofio cyfnod gwahanol yn hanes y safle fel Pwll Glo. Collodd llawer o deuluoedd anwyliaid yn ystod yr amser hwn. Mae'n deyrnged addas iddyn nhw, ond bydd hefyd yn rhoi mwynhad i bawb a fydd yn ymweld 芒'r safle yn y dyfodol.鈥澨�
Meddai Gruffudd Owen, Cyfoeth Naturiol Cymru:
鈥淢ae miloedd o bobl yn cerdded Llwybr Arfordir Cymru yn yr ardal hon bob blwyddyn. Mae nodweddion fel y gofeb deial haul yn cyfoethogi profiad a gwerthfawrogiad pobl drwy ddod 芒 threftadaeth y gorffennol ar hyd y llwybr yn fyw.鈥�
Meddai cr毛wr y cerflun, Peter Carlyle:
听鈥淔el trigolyn lleol roeddwn yn falch o gael cais i greu鈥檙 cerflun hwn ar gyfer cymuned Bettisfield. Gobeithio y bydd cenedlaethau lawer yn ei drysori.鈥�
Ni fyddai鈥檙 gofeb wedi bod yn bosibl heb gefnogaeth y prif arianwyr, Llywodraeth Cymru, a ddarperir drwy Lwybr Arfordir Cymru, a Chyfoeth Naturiol Cymru, Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol a Chyngor Sir y Fflint. Hoffem ni ddiolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol am eu cyfraniad.听
Rhaid diolch hefyd am y deunyddiau neu鈥檙 gwasanaethau a ddarparwyd, gan gynnwys Jeff Ellis a鈥檌 Fab, Jones Brothers Concrete, J R Roberts Slurry Sealing Ltd, Rugeley Power, Gof Carlyles a hefyd bobl hael Bagillt, gan gynnwys Cyfeillion Blaendraeth Bagillt.听
 听 听 听 |
 |
听